Het Jaarcongres Relevant 2026 bracht professionals uit het hele land samen rond het thema externe veiligheid. Beleidsmakers, vergunningverleners en adviseurs gingen met elkaar in gesprek over actuele ontwikkelingen, praktijkervaringen en de gevolgen van nieuwe wet- en regelgeving. Het congres bood volop ruimte voor kennisdeling, ontmoeting en verdieping.

Vanuit het REV en de Atlas Veiligheid waren we dit jaar vertegenwoordigd met twee eigen sessies. Beide sessies waren goed bezocht en zorgden voor veel interactie en herkenning bij de deelnemers. In de onderstaande artikelen leest u per sessie een korte terugkoppeling.

Van verantwoordelijkheid naar toepassing: de samenwerking tussen omgevingsdienst en veiligheidsregio met de Atlas Veiligheid

Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet is de manier waarop wordt gewerkt aan omgevingsveiligheid veranderd. In de praktijk roept dit regelmatig vragen op over rollen en verantwoordelijkheden. Wanneer is een gemeente zelf aan zet? Wanneer vraagt zij advies aan de veiligheidsregio of brandweer? En welke rol heeft de omgevingsdienst, vooral bij initiatieven in of nabij aandachtsgebieden?

Tijdens deze sessie zijn deze vragen gezamenlijk verkend. De belangstelling was groot en de herkenning bij deelnemers duidelijk. De focus lag op het inzichtelijk maken van het proces en op het versterken van de samenhang tussen informatie, rolverdeling en uitvoering.

De sessie startte met een toelichting op de veranderingen onder de Omgevingswet en de doorwerking daarvan in de dagelijkse praktijk, inclusief het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Vervolgens is het schema van de veiligheidsregio en de omgevingsdienst gebruikt als inhoudelijk kader. Dit schema biedt een praktisch handvat om rollen, verantwoordelijkheden en momenten van betrokkenheid te verduidelijken. Het maakt samenwerking tussen partijen beter bespreekbaar en toepasbaar.

In de laatste stap volgde de vertaling naar de praktijk met behulp van de Atlas Veiligheid. De sprekers lieten zien hoe de Atlas helpt bij het bepalen of een locatie in of nabij een aandachtsgebied ligt. Op basis daarvan kan worden vastgesteld welke adviesroute van toepassing is. Aan de hand van een praktijkcasus werd zichtbaar hoe informatie, verantwoordelijkheden en kaartgegevens samenkomen in de uitvoering.

De sessie liet vooral de waarde zien van het schema als gezamenlijk handvat en van de Atlas Veiligheid als gemeenschappelijk vertrekpunt. Vanuit dit gedeelde beeld kunnen overheden hun verschillende rollen beter verbinden en samen invulling geven aan omgevingsveiligheid.

Inzicht in risico’s: het belang van actuele externe veiligheidsdata

Tijdens deze sessie in de tweede ronde stond het belang van betrouwbare en actuele data centraal. Drie sprekers lieten zien hoe gegevens uit het Register Externe Veiligheidsrisico’s (REV) helpen bij het beoordelen van risico’s in de leefomgeving.

Stijn Bosch (Sogelink), Frans Geurts (Rijkswaterstaat) en Helma Molema‑Schillhorn van Veen (NV Nederlandse Gasunie) gaven gezamenlijk een presentatie over datakwaliteit en het gebruik van REV‑gegevens.

Analyse gasleidingen en kwetsbare gebouwen
De Gasunie presenteerde een analyse op basis van REV‑gegevens, gecombineerd met eigen buisleidingdata. Met deze dataset bracht de Gasunie het aantal zeer kwetsbare en kwetsbare gebouwen in beeld binnen de risicocontouren van haar gasleidingen.De analyse maakte duidelijk dat actuele en volledige gegevens noodzakelijk zijn om risico’s goed te kunnen beoordelen en onderbouwen.

Onderzoek naar LPG‑tankstations
Sogelink voerde in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een vergelijkbare analyse uit voor LPG‑tankstations. Daarbij onderzocht Sogelink het aantal beperkt kwetsbare, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen binnen de verschillende risicocontouren rond het vulpunt. Ook de brandaandachtsgebieden namen zij mee in het onderzoek.Tijdens de presentatie lichtte Sogelink zowel de resultaten als de gehanteerde werkwijze toe.

Juridische duiding en verantwoordelijkheden
Frans Geurts sloot de presentatie af met een juridische toelichting. Het REV is een wettelijke databron, maar geen norm waaraan besluiten worden getoetst. Rechters vernietigen besluiten daarom niet vanwege het REV zelf.

Bestuursorganen zijn wel verplicht om REV‑gegevens te gebruiken bij besluiten over externe veiligheid. Zijn deze gegevens onjuist of verouderd, dan kan dat leiden tot onrechtmatige besluiten en in sommige gevallen tot nadeelcompensatie.

Belangrijkste boodschap
De presentatie liet zien dat het REV een krachtig instrument is, mits alle betrokken partijen zorgen voor correcte, actuele en betrouwbare data. Goede besluitvorming staat of valt met de kwaliteit van de gegevens in het REV.